U Domu Vojske Srbije u Beogradu, 3. oktobra 2025. godine, održana je promocija zbornika dokumenata „Popis vojnih i civilnih gubitaka stanovništva sa teritorije Požarevačkog (Braničevskog) okruga u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu“, čiji su koautori Slavica Solomun, Ognjen Ćalić, dr Marijana Mraović i dr Jasmina Nikolić.
Zbornik je rezultat višegodišnjeg istraživanja arhivskih dokumenata iz fundusa Državnog arhiva Srbije, Vojnog arhiva i Istorijskog arhiva Požarevac, kao i podataka sa spiskova stradalih u periodu od 1912. do 1918. godine. Publikacija sadrži svedočanstva o poginulim, nestalim, ranjenim i zarobljenim građanima i pripadnicima Vojske Kraljevine Srbije sa područja Požarevca i šireg Braničevskog okruga.
Pomoćnik ministra odbrane za politiku odbrane Predrag Bandić istakao je da golgota Kraljevine Srbije i njenog naroda zaslužuje duboko poštovanje, naglasivši da je Srbija, iako iscrpljena prethodnim ratovima, uspela da očuva funkcionisanje državnih institucija tokom Velikog rata.
Državni sekretar Ministarstva kulture Republike Srbije prof. dr Dejan Antić podsetio je na ogromne žrtve koje je srpski narod podneo, naglasivši da su sela i gradovi Braničevskog okruga ostali bez čitavih generacija. „Ova publikacija je spomenik na papiru – svedočanstvo o junaštvu i stradanju, ali i poziv na očuvanje sećanja“, rekao je Antić.
Predsednik Skupštine grada Požarevca prim. dr Srećko Bosić poručio je da je dužnost svih nas da ne dozvolimo da ostanu neobeleženi oni koji su stradali za Srbiju, jer bi zaborav bio „civilizacijski greh“.
Direktorka Istorijskog arhiva Požarevac i glavna urednica izdanja dr Jasmina Nikolić istakla je da je zbornik više od rezultata arhivističkog rada – on je „čin pamćenja i vraćanja dostojanstva onima čija su imena ostala van zvaničnih istorijskih narativa“.
Koautorka Slavica Solomun naglasila je značaj arhiva u očuvanju nacionalnog i državnog identiteta, ističući da ova knjiga predstavlja trajno svedočanstvo o stradanju i istrajnosti srpskog naroda u oslobodilačkim ratovima.
Zbornik je objavljen kao dvanaesti naslov u ediciji „Zbornici dokumenata“ Istorijskog arhiva Požarevac, pod pokroviteljstvom Grada Požarevca, uz podršku Ministarstva odbrane Republike Srbije. Ovim izdanjem arhivske ustanove i partneri dali su značajan doprinos očuvanju kulturnog nasleđa i obeležavanju 110 godina od početka Velikog rata.
Promociju je svojim nastupom uveličao Umetnički ansambl Ministarstva odbrane „Stanislav Binički“, a događaju su prisustvovali brojni predstavnici naučne i kulturne javnosti, Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, Ministarstva pravde, Braničevskog upravnog okruga i Grada Požarevca.
