Izložbena postavka “Ranovizantijski period u okolini Žagubice” predstavlja dragoceni prikaz nasleđa koje je ostavio vizantijski period u ovome kraju. Smeštena u Zavičajnom muzeju Homolja u Žagubici, ova postavka pruža uvid u bogatu istoriju i kulturno nasleđe ovog područja.
Kroz artefakte, fotografije i tekstualne materijale, ova izložba oživljava duh ranovizantijskog doba i omogućava posetiocima da bolje razumeju život i kulturu ljudi koji su nekada naseljavali ovo područje.
Današnja okolina Žagubice je tokom ranovizantijskog perioda u VI i VII veku pripadala provinciji Prvoj Meziji u okviru prefekture Ilirik. Tokom prve polovine VI veka, severni Ilirik bio je napadnut od strane različitih varvarskih plemena (Slovena, Bugara, Germana itd.) stoga se pristupilo izgradnji utvrđenja radi zaštite stanovništva. Kada govorimo o obnovi starih i podizanju novih utvrđenja ona se pripisuju caru Justinijanu I (527-565). U pitanju su teško pristupačne pozicije koje se nalaze na višim nadmorskim visinama, čime ovaj kraj obiluje i upravo na takvim mestima evidentirana su ranovizantijska naselja, kao što su Pčelinji krš u Laznici, Pregrada – Podkrš u Žagubici, Potaj Čuka kod Žagubice, Zad u Ribaru i Šetaće u Osanici.
Ostaci ranovizantijskih fortifikacija najbolje se uočavaju na lokalitetu Pčelinji krš u ataru sela Laznica koje predstavlja uzvišenje pokriveno borovom šumom, čija nadmorska visina iznosi oko 580 m. Najviše slučajnih nalaza potiče upravo sa ovog mesta, stoga posetioci tokom posete ovoj postavci imaju priliku da se najviše upoznaju sa ovim ranovizantijskim naseljem i predmetima pronađenim tamo.
Muzej je otvoren svakog radnog dana od 7:30 do 15:30 časova.
