Do 4. avgusta 2033. godine, građani koji poseduju stambene jedinice opremljene klima uređajima sa spoljnim jedinicama orijentisanim ka ulici, oslobođeni su obaveze uklanjanja istih.
U skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji, navedeni datum predstavlja krajnji rok za usklađivanje lokacije klima uređaja sa propisanim standardima, odnosno za njihovo izmeštanje sa uličnih fasada zgrada.
Aktuelna verzija Zakona o planiranju i izgradnji, usvojena 4. avgusta 2023. godine, donela je značajne izmene i dopune, uključujući i uvođenje besplatne konverzije građevinskog zemljišta, kao i niz drugih inovacija.
Jedna od njih je i uklanjanje klima uređaja sa uličnih fasada zgrada, u fazama.
U skladu sa zakonskim odredbama, sve novoizgrađene zgrade, počevši od 2023. godine, moraju biti projektovane tako da spoljni delovi klima uređaja budu „skriveni“, odnosno da spoljne jedinice sistema za grejanje i hlađenje ne budu vizuelno izložene i da ne utiču na neposredno okruženje.
Naredna faza implementacije planirana je za nešto više od mesec dana i odnosi se isključivo na objekte javne namene, uz specifičnu primenu na određenim lokacijama.
U skladu sa zakonskim odredbama, vlasnici objekata javne namene lociranih u okviru nepokretnih kulturnih dobara i zaštićenog okruženja kulturnih dobara, imaju obavezu da, u roku od dve godine od stupanja na snagu relevantnog zakona (tekuća godina), uklone sve spoljne jedinice sistema za grejanje i hlađenje sa uličnih fasada, odnosno da ih premeste na način koji onemogućava njihovu vidljivost i uticaj na neposredno okruženje.
Naredna faza predviđena je za pet godina od početnog datuma.
Do 4. avgusta 2028. godine, vlasnici stanova u zgradama koje se ne smatraju javnim objektima, ali su locirane unutar granica nepokretnih kulturnih dobara i zaštićenog okruženja kulturnih dobara, dužni su da uklone klima uređaje sa uličnih fasada.
Krajnja faza implementacije predviđena je deset godina nakon stupanja zakona na snagu.
Najduži period za usklađivanje sa novim propisima, koji se odnosi na uklanjanje klima uređaja sa uličnih fasada, imaju građani koji stanuju u zgradama koje se ne nalaze u zonama nepokretnih kulturnih dobara i zaštićenim okruženjima kulturnih dobara. Za njih je krajnji rok za izmeštanje ili vizuelno prikrivanje klima uređaja na uličnim fasadama 4. avgust 2033. godine. Navedeni građani će svoje klima uređaje uklanjati u skladu sa opštim aktom nadležne opštine.
U skladu sa zakonskim odredbama, sve opštine su bile u obavezi da usvoje podzakonski akt kojim se detaljnije reguliše proces uklanjanja objekata, a u skladu sa opštim aktom koji je trebalo da bude usvojen od strane jedinica lokalne samouprave u roku od godinu dana od stupanja na snagu relevantnog zakona.
Zakonom su predviđene i novčane kazne za nepoštovanje obaveze uklanjanja klima uređaja sa uličnih fasada u propisanom roku.
Najveće novčane kazne, u rasponu od 50.000 do 100.000 dinara, predviđene su za pravna lica koja u zadatim rokovima ne izvrše uklanjanje spoljnih jedinica uređaja za grejanje i hlađenje sa uličnih fasada, ili ih ne premeste na način da budu nevidljive i da ne utiču na neposredno okruženje.
Kazne za građane, odnosno fizička lica, kreću se u rasponu od 25.000 do 50.000 dinara.
U skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji, predviđena je novčana kazna za opštine, konkretno za predsednika opštine („odgovorno lice jedinice lokalne samouprave“), u slučaju nedonošenja opšteg akta u predviđenom roku.
Predsednik opštine snosi kaznu u iznosu od 50.000 dinara.
Interesantno je da nadzor nad implementacijom odredbi ovog člana sprovodi organ jedinice lokalne samouprave nadležan za poslove komunalne inspekcije, odnosno komunalne milicije.
