Kulturno i nacionalno blago Narodne biblioteke „Ilija M. Petrović“ u Požarevcu

Povodom Nacionalnog dana knjige, 28. februara u Narodnoj biblioteci „Đura Jakšić“ u Petrovcu na Mlavi otvorena je izložba Kulturno i nacionalno blago Narodne biblioteke „Ilija M. Petrović“ u Požarevcu.

Izložbu digitalnih kopija starih i retkih knjiga požarevačke Biblioteke otvorila je Tatjana Živković, diplomirani bibliotekar savetnik.

Na izložbenoj postavci starih i retkih knjiga štampanih do 1867. godine, izložene su dve najstarije knjige koje pripadaju 18. veku: Itika Jeropolitika (Beč, 1774) i Istorija raznih slavenskih narodov naipače Bolgar, Horvatov i Serbov u četiri knjiga arh. Jovana, štampana u Beču, 1794-1795. koja je bila u narednih sto godina najuticajnija knjiga u oblasti istorije, književnosti i kulture.

Izložena su i dela Dositeja Obradovića, štampana od 1833. do 1845. godine u izdanju Gligorija Vozarovića. Knjiga druga pod nazivom „Pisma domaća kao produženije Života i priključenija“ poseduje potpis Gligorija Gliše Paviševića, sekretara na dvoru Kneza Miloša, što dokazuje da je deo dvorske biblioteke sačuvan u požarevačkoj Biblioteci.

Za istraživanje prošlosti našeg kraja dragocena je knjiga Franca Miklošića MONUMENTA SERBICA iz 1858. godine koja u originalnoj grafiji sadrži povelje Kneza Lazara Manastiru Ždrelu iz 1379. i Povelju Manastiru Ravanici iz 1381. godine koja sadrži priložena mesta u Braničevu u okolini Požarevca.

Za osnivanje i početak rada Čitališta požarevačkog, osnovanog 1847. bitan je spisak prenumeranata iz Požarevca, prvih članova Čitališta objavljenih u knjizi Dimitrija Avramovića: „Sveta gora sa strane vere, hudožestva u povestnice“ štampane u Beogradu, 1848. god. U istoj knjizi navode se prenumeranti iz Kladurova i Petrovca: Prota Dimitrije Ilić, Simeon Nikolić, jeromonah i namesnik manastira Vitovnice, Arsenije i Petar Popović, parosi kamenovski, Miladin Radovanović, učitelj, Milorad Popović, kapelan, Konstantin S. Nikolajević, mlađi pisar Okružnog suda i drugi ugledni ljudi tog vremena.

Za istraživače prošlosti petrovačkog kraja dragocena je knjiga „Put licejskih pitomaca po Srbiji 1863. godine“ iz beležaka cele ekspedicije koju je sastavio Kosta Popović.

Kolekcija stare i retke knjige je digitalizovana i može se pregledati na sajtu požarevačke Biblioteke i na sajtu Digitalne biblioteke NBS.

U skladu sa zahtevima novog doba digitalne kolekcije starih i retkih knjiga omogućavaju, pored čuvanja i zaštite, lakši pristup, široku dostupnost i predstavljaju dragocenu sponu sa savremenom srpskom kulturom.

Autor i foto Narodna biblioteka „Ilija M. Petrović“ Požarevac