Malo Crniće – Beli mlin u dolini

Jedna od najtraženijih knjiga iz Zavičajnog fonda biblioteke „Srboljub Mitić“, Malo Crniće jeste knjiga „MALO CRNIĆE – BELI MLIN U DOLINI“, autora Miodraga Stojanovića Koleta, u izdanju „Braničeva“ iz Požarevca. Štampana je 1966. godine u štampariji „Dimitrije Davidović“ u Smederevu. Knjiga predstavlja hroniku naselja Malog Crnića, posle Drugog svetskog rata. Sastoji se iz tri dela. U nastavku teksta je istaknut položaj naselja Malog Crnića.“Malo Crniće leži u dolini Mlave. Reka Mlava deli selo na dva približno jednaka dela: Gornju malu (koja se proteže izmeću Mlave i puta prvog reda Požarevac—Prtrovac) i Donju malu, (koja se nalazi na zapadnoj obali reke).

Gornju malu sačinjavaju manji delovi. kao Vlaška mala, Ciganska mala, Svrbaja, delovi pored druma, Sopoćanska mala i drugi bezimeni delovi pored manjih sokaka. U podnožju stiške terase na nekoliko mesta izvire hladna i bistra voda, koja snabdeva izvor Toplik i potok Slavovac, baru Svrbaju i jedan bezimeni potok koji teče kroz Vlašku malu, gde su ostaci napuštenog Mlavinog korita. U vreme naglog topljenja snega ili izuzetno velikih i dugotrajnijih kiša, veći deo ove Male biva poplavljen. U ovom delu sela, do kraja drugog svetskog rata, nalazile su se škola, crkva, zadruga sa prodavnicom, opština i kafana.

Donju malu, pored centralnog dela sačinjavaju još Skokićka mala, kolonija mlina i nekoliko bezimenih delova oko manjih sokaka. Znatan deo Donje male je takoće vodoplavan. U ovom delu sela do kraja drugog svetskog rata nalazili su se mlin sa poslovnim prostorijama, kantinom i prodavnicom hleba, dva dućana, žandarmeriska stanica i željeznička stanica.
Železnička pruga uskog koloseka Požarevac—Petrovac dodiruje selo s južne strane. Puštena je u saobraćaj 1910. godine. Mreko Mlave i Orlovače podignuti su gvozdeni mostovi. Od železničke stanice odvaja se industrijski kolosek za mlin.

Od mlina do puta Požarevac—Petrovac, kroz selo vodi dobar popločani, koji je ustvari glavna saobraćajnica sela.
Zemljoradnja je osnovna grana privrede.

Najplodnije poljoprivredno zemljište nalazi se u Stigu. Stišku terasu u ataru sela presecaju svojim dolinicama Obrški potok (na granici prema Batuši) i Slavovac, čije vode otiču potočićem iz Toplika. Plodno je zemljšite i u dolini Mlave i Orlovače. Dobri vinogradi se nalaze na stiškoj zaravni prema Obrškom potoku i dolini Mlave. ali ih ima i na pobrću izmeću Mlave i Morave na Batuškom brdu, Sadovi i Biteklijama.

Od Požarevca selo je udaljeno 12 kilometara u jugoistočnom pravcu. Do sela oe dolazi putem prvog reda Požarevac—Petrovac i železničkom prugom uskog koloseka.
Groblje se nalazi pored puta Požarevac—Petrovac prema Stigu.
Granice atara Malog Crnića: sa severa Veliko Crniće, sa zapada Kravlji Do i Toponica, sa juga Batuša i sa istoka Boževac i Šapine.

Autor Zorka Stojanović

Foto: Biblioteka „Srboljub Mitić“ Malo Crniće

Poportal