Vaskršnja poslanica Episkopa braničevskog, 2023.

Vladika-Ignatije-Midić
IGNATIJE
milošću Božjom
pravoslavni episkop
požarevačko-braničevski,
svoj punoći Braničevske Crkve

Mir i ljubav od Boga Oca
i blagodatni dar
od Gospoda našeg Isusa Hrista
i zajednica Duha Svetoga
sa svima vama!

HRISTOS VASKRSE!

Draga nam u Hristu naša duhovna deco,

Danas praznujemo Vaskrsenje iz mrtvih Gospoda našeg Isusa Hrista. Ovaj događaj je najradosniji u istoriji roda ljudskog. Hristos je umro i vaskrsao i time pokazao svima nama da je moguće pobediti smrt. Na koji način je to učinio Hristos i kako možemo i mi da prevaziđemo smrt? Da bismo odgovorili na ovo pitanje, potrebno je, najpre, da vidimo otkud smrt u prirodi.

Smrt stvorene prirode je plod njene stvorenosti ni iz čega. Bog nije stvorio svet niti iz božanske, niti, pak, iz neke pretpostojeće večne prirode, da bi ovaj bio večan po prirodi. Stvorio ga je ni iz čega. „Priroda svih stvorenih bića je nekadašnje ne-biće“, kaže sveti Atanasije Veliki. Svet je, dakle, smrtan zato što je stvoren ni iz čega. Međutim, Bog je stvorio svet, sva bića, ne da bi ona umrla, tj. ne da bi se vratila u ne-biće, već da bi živela. To je moglo da se ostvari samo u zajednici slobode stvorene prirode s Bogom. Na taj isti način, naime, i sâm Bog postoji: Otac, Sin i Sveti Duh. Bog Otac od večnosti ima zajednicu slobode i ljubavi sa Sinom i Duhom i zato jeste večni Otac. To isto važi i za Sina i Duha. Postojanje božanskih ličnosti, koje čine postojećom i božansku prirodu, plod je odnosa, zajednice jedne ličnosti sa drugom. Da bi stvoreni svet mogao da ostvari zajednicu s Bogom i da tako živi, Bog Otac, Sin i Sveti Duh su na kraju stvaranja stvorili čoveka. U čoveku, u njegovoj ljudskoj prirodi, sjedinili su svu tvorevinu i stvorili su ga slobodnim, tj. stvorili su ga po svome „liku i podobiju“, kako bi on ostvario zajednicu ljubavi s Bogom i živeo beskonačno, a preko njega i sva ostala stvorenja. Stvorena priroda, dakle, a samim tim i čovek, mogu da prevaziđu smrt jedino u slobodnoj zajednici s Bogom. Međutim, prvi čovek Adam je to odbio. Umesto s Bogom, on se sjedinio sa stvorenom prirodom, koja je bila takođe smrtna kao i on. Na ovaj način smrt je zavladala svetom.

No i pored ovog pogrešnog čina prvog čoveka, Bog Otac nije odustao od svog prvobitnog plana da njegova tvorevina živi večno. Da bi se to ostvarilo, bilo je potrebno da se stvorena priroda sjedini s Bogom i to preko čoveka, kako je Bog i postavio na početku stvaranja. Potrebno je, dakle, bilo naći novog čoveka koji bi to i učinio. Sin Božji je iz ljubavi prema Ocu, tj. da bi ispunio želju Očevu, pristao da postane čovek i da učini ono što je prvi čovek Adam odbio, tj. da sjedini tvorevinu sa Bogom. Sveti Duh je takođe iz ljubavi prema Ocu pristao da sarađuje sa Sinom u ostvarenju besmrtnosti za tvorevinu. I to se i desilo. Sin Božiji se, posredstvom Svetoga Duha, rodio kao čovek Isus Hristos od Presvete Djeve Marije. Hristos je, budući potpuni Bog, Sin Božji, postao i potpuni čovek – Bogočovek. U ličnosti Hristovoj, koji je Sin Božji, sjedinjena je čovečanska priroda, a preko nje i sva ostala stvorena priroda.

Po svom rođenju Hristos je i kao čovek čitavim svojim zemaljskim životom pokazivao svoju ljubav prema Bogu Ocu, tj. stalno je potvrđivao svoju zajednicu s Njim uz sadejstvo Svetoga Duha. Isus Hristos nije bio vezan ni za šta zemaljsko, niti za hranu, niti za vlast, niti za bogatstvo (up. Mt 4, 1–11), niti za bilo šta drugo. Bio je vezan za Boga Oca. On je tu svoju apsolutnu ljubav i vezanost za Boga Oca pokazao i kao čovek i to po cenu smrti na krstu. Gospod Isus Hristos je umro iz ljubavi prema Bogu Ocu da bi ispunio njegovu volju (up. Mt 26, 39), a ta volja Očeva je bila da stvoreni svet prevaziđe smrt i živi večno. Bog Otac je, takođe, svoju večnu i neizmernu ljubav prema Sinu, Isusu Hristu, pokazao tako što ga je Duhom Svetim vaskrsao iz mrtvih posle tri dana. Hristovim vaskrsenjem vaskrsla je i sva stvorena priroda u njemu, jer je bila sjedinjena s njim preko njegove ljudske prirode. Vaskrsenje Hristovo je otvorilo put u vaskrsenje i život beskonačni svim ljudima koji to žele, budući da su svi ljudi slobodni u svom izboru. Na koji način može svako od ljudi da prevaziđe smrt i živi večno?

Vaskrsenje Hrista kao čoveka, a preko njega i prirode, bilo je moguće zbog sjedinjenja ljudske prirode sa Sinom Božjim. To znači da svaki čovek može da pobedi smrt kroz vaskrsenje, samo ako se sjedini sa Hristom Sinom Božjim, tj. ako ima ljubav prema Hristu. Ovo su pokazali najpre apostoli, a zatim i sveti mučenici, koji su iz ljubavi prema Gospodu Hristu, vođeni Duhom Svetim, dali svoj život za Hrista. Na ovaj način oni su se poistovetili sa Hristom. Ostvarili su isti odnos sa Bogom koji Hristos od večnosti ima. Zato su svi oni oboženi, postali su sveti u Jednom Svetom, u Gospodu našem Isusu Hristu. Tačnije, postali su sinovi Božji u Hristu, ne prestajući da budu ljudi. Isto ovo sjedinjenje i poistovećenje sa Hristom svaki čovek može da ostvari kroz Krštenje, posredstvom i delatnošću Svetog Duha. U događaju svete Tajne Krštenja Duh deluje slično kao i prilikom ovaploćenja Hristovog. On sjedinjuje krštavanog čoveka sa Hristom do poistovećenja s njim. Kroz krštenje čovek umire ali i vaskrsava sa Hristom, na šta simvolično ukazuje i sam čin Krštenja: pogruženjem novokrštenog u vodu i izlaskom iz nje.

Na ovaj način, kroz Krštenje sjedinjujući ljude sa Hristom, Duh Sveti istovremeno gradi zajednicu mnogih sa Hristom, tj. gradi Crkvu – liturgijsku zajednicu čija je ličnost, ipostas sâm Sin Božji, dok je zajednica mnogih njegovo Telo. Zato se Crkva i naziva drukčije Telo Hristovo. To se najbolje vidi u Liturgiji, koja je sabranje mnogih oko Hrista i u Hristu i koja je kroz njega, kao svoga načalnika, u odnosu sa Bogom Ocem. Zato su sve liturgijske molitve upućene Bogu Ocu i istovremeno svedoče o tome da je onaj koji se moli na Liturgiji sam Sin Božji, Isus Hristos. Otuda, naša zajednica sa vaskrslim Hristom, a samim tim i naše vaskrsenje, mogući su jedino u Liturgiji i ako postanemo članovi Liturgije. Istovremeno Liturgija je predokus opšteg vaskrsenja jer se ona poistovećuje sa vaskrslim Isusom Hristom i uvek se služi u radosti i donosi posebnu radost u naše živote. Drugim rečima, Liturgija je projava Carstva Božjeg, tj. ona je projava onoga što je Bog zaželeo da se ostvari, još kad je stvarao svet i čoveka. Njegova želja je da sva tvorevina bude sjedinjena sa njegovim Sinom preko čoveka. To će se konačno ostvariti u punoći kada Hristos ponovo dođe u sili i slavi i kad se zbude opšte vaskrsenje mrtvih. Do tada nam je Sveta Liturgija predokus i ikona toga Budućeg Carstva.

Nadajući se što skorijem dolasku Gospoda našeg Isusa Hrista i opštem vaskrsenju, odnosno dolasku Carstva Božjeg, prenesimo danas radost Hristovog vaskrsenja svima koje volimo, koji boluju ili pate, a onima pak koji još uvek nisu članovi liturgijske zajednice prenesimo da ako žele večni život to mogu da ostvare jedino kao članovi Liturgije, tj. Tela Hristovog. Vaskrsli Gospod Hristos se poistovećuje sa svim članovima liturgijske zajednice, što i sâm potvrđuje govoreći: „Kad ovima malima učiniste, meni učiniste“ (up. Mt 25, 40).

Sve vas još jednom pozdravljam radosnim pozdravom:

Hristos Vaskrse!

Vaš molitvenik i zastupnik pred Bogom Ocem u ime vaskrslog Gospoda Hrista,

Episkop braničevski
† Ignatije